Muziek maken en doelbewust leren

Het begin van een nieuw jaar is van oudsher de tijd om goede voornemens te maken, nieuwe doelen te stellen, of oude doelen bij te stellen. Onder dat laatste versta ik ook het vergeten van een gesteld doel. Keer op keer wijst onderzoek uit, dat wij mensen gelukkig worden als we een doel bereiken waar we ons met hart en ziel aan verbonden hebben. Het maakt daarbij niet uit, vanuit welke achtergrond of filosofie deze onderzoeken zijn gestart. Zowel in zakelijke als in “zweverige” benaderingen wordt het belang van doelen stellen benadrukt.

Vaak zeg ik tegen mijn leerlingen en koorleden: “Het is veel gemakkelijker om de weg te vinden als je weet waar je naar toe gaat.” Dat geldt zowel in letterlijke als in figuurlijke zin. Dus de hamvraag is: waar wil je naartoe? Dit blog gaat over het bereiken van je muzikale doel, waarbij ik ervan uitga dat iedereen streeft naar geluk.

In mijn pianolespraktijk put ik graag en veel uit het boek “The practice revolution” van de Australische pianist Philip Johnston. De vaart en de humor waarmee het boek is geschreven, geven een nieuwe betekenis aan het spreekwoord: Waar een wil is, is een weg. De belangrijkste boodschap van dit werk is: OEFENEN IS LEUK!

Het belang van focus

Omdat de beschikbare tijd het kostbaarste is wat we hebben, voel ik me als muziekdocent verplicht mijn leerlingen manieren te leren om de tijd zo effectief mogelijk te gebruiken. Een gerichte focus is essentieel voor een goede concentratie. Door op één doel tegelijk te focusseren, bereik je het sneller.

Als je een koor of orkest bekijkt met een dirigent ervoor, zie je eerst de attentiehouding: de dirigent roept het ensemble op te focusseren op de inzet. Geen professionele dirigent begint ooit ineens te bewegen! Ook als je alleen speelt of zingt, heb je al je aandacht nodig bij de inzet. Een zanger moet ademen, een speler moet de vingers klaar zetten.

De volgorde is dus: aandacht, beweging, klank. Precies zoals wij van jongs af aan hebben geleerd: kijken en luisteren, beweging nadoen, klank maken. Vergelijk het met de lichamelijke ontwikkeling: een baby leert door te kijken en te luisteren, gaat zijn ledematen ontdekken en bewegen, leert kruipen en lopen en gaat dan praten.

Aandacht en concentratie

Tijd die je neemt om je aandacht te focusseren is goed besteed! Wat is je doel, of concreet: welke toon (toets, vinger) gaat klinken (bewegen), hoe sterk of zacht, kort of lang, in welke beweging ga je verder, hoe snel of langzaam, welke sfeer of uitdrukking wil je laten horen? Dat alles moet al in je hoofd zitten voordat er zelfs maar één toon klinkt.

In beweging komen

Als we dat alles in ons hoofd hebben, is het tijd om in beweging te komen. We weten waar we naar toe willen en hoe, nu moeten we de juiste beweging kiezen om het doel te bereiken. Het zal duidelijk zijn, dat de voorbereiding op een sterke inzet in een snel tempo anders moet zijn dan op een zachte langzame melodie.

Bij het oefenen ga je uitproberen wat voor jou het beste werkt. Experimenteer en luister naar het resultaat! Wees je er ook van bewust wat voor gevoel het bij je oproept, zowel lichamelijk als emotioneel. Wissel beweging en geconcentreerd luisteren af.

Klank beleven

Als je eenmaal gewend bent om op deze manier te oefenen en naar jezelf te luisteren, zul je merken dat het steeds gemakkelijker wordt om de beweging te kiezen die de gewenste klank voortbrengt. Door eerst je doel te bepalen, dat is: je voor te stellen hoe het stuk moet gaan klinken en op welke manier je dat gaat realiseren, kun je jezelf controleren en bijsturen als dat nodig is.

 

Zoals gewoonlijk eindig ik met een vraag, of eigenlijk twee vragen.

1. Hoe hoog leg jij de lat voor jezelf?

2. Hoe beloon je jezelf als je een gesteld doel haalt?

 

Laat van je horen en geef je commentaar hieronder!