Actief muziek luisteren

Actief muziek luisteren

In mijn vorige blog heb ik je 13 stappen laten zien die je kunt volgen om een nieuw (onbekend) stuk muziek snel en goed in te studeren. Vandaag ga ik een van die stappen verder uitleggen, namelijk: het beluisteren en analyseren van het stuk.

In dit blog ga je leren:
Waar je op moet letten terwijl je luistert
Bekende muzikale formules herkennen
Variaties herkennen op deze formules

Doorgrond de beweging

Zoals al gezegd: muziek is beweging. Sommigen noemen het ook wel flow of adem(stroom). Voor mij is dit begrip essentieel. Door onze bouw beleven de meesten van ons een tweedelige beweging (links – rechts) als prettig en gemakkelijk. Een driedelige beweging geeft je echter vleugels!

Muziek nodigt uit tot bewegen, maar heeft in zichzelf ook een beweging. Je kunt deze het beste ervaren als je zingt. Inademing, toon geven, articuleren zijn allemaal verschillende aspecten van zang en vormen tegelijkertijd de vocale en muzikale beweging. Naast zingen is ook dansen een perfecte manier om beweging in muziek te beleven.

Hoor en voel de rustpunten
Als je meezingt, hoor en voel je op bepaalde momenten: hier ontspant de melodie en het ritme zich. Vaak zijn dat ook de plaatsen waar je kunt inademen en een nieuwe zin begint. Valt het je op, dat het einde van een zin vaak op een “zwaar” maatdeel valt?

Vergelijk deze drie fragmenten eens met elkaar. In alle drie hoor je een toonladder. Twee keer over een octaaf, een keer over een octaaf + een extra toon. Bij welke ervaar je de meeste ontspanning aan het eind en ligt dat aan de melodie, het ritme of aan de maat? Toonladder 1 Toonladder 2 Toonladder plus 1

Bekende formules herkennen

In het blog over bekende muzikale formules (Dat klinkt bekend!) heb ik de kleuterdreun al genoemd. Bekende liedjes met deze formule zijn: Sinterklaas Kapoentje (let op de toonsherhaling: so – so – la – la!), Arend Stokje, maar ook Candy (van Robbie Williams).

Toonladders of gedeelten daarvan worden ook vaak als formule gebruikt. Voorbeelden hiervan zijn: Dat gaat naar Den Bosch toe, en uit de klassieke muziek: het eerste thema uit de Sonate Pathetique van Beethoven, het begin van de Mazurka in Bes (opus 7 nr. 1) van Chopin.

Gebroken akkoorden (drie- en vierklanken) vormen sinds de barok een veel gebruikte formule. Bekende voorbeelden: Preludium nr 1 uit het Wohltemperierte Klavier van J.S. Bach, het eerste en laatste deel uit de Mondscheinsonate van Beethoven, An der schönen blauen Donau van J. Strauss jr. Uit de popmuziek: de intro’s bij Grenade (Bruno Mars) en Turning tables (Adele).

Variaties op deze formules

Sinterklaasje bonne bonne bonne is een duidelijke variatie op Sinterklaas Kapoentje, alleen wordt de sprong so – mi in de kleuterdreun opgevuld en uitgebreid met een stukje toonladder (so – la – so – fa – mi – do). Deze melodie kennen we ook uit Vader Jacob (alle klokken luiden).

Een veel voorkomende variatie is het combineren van toonladder figuren met gebroken akkoorden. Dit vinden we onder andere in The star spangled banner (volkslied van de Verenigde Staten), dat begint met een gebroken drieklank ( so – mi – do – mi – so – do) en verder gaat met een stukje toonladder naar so (mi – re – do – mi – fi – so).
In de popsong “Morning has broken” wordt de gebroken drieklank in de eerste zin (do – mi – so – do – re) in de tweede zin (Blackbird has spoken) verkleind tot een stukje toonladder (do – re – mi – so – la).

Door veel te luisteren naar allerlei soorten muziek zul je steeds meer patronen gaan herkennen. Je kunt ze nazingen, opschrijven of naspelen. Daardoor worden ze een deel van jou en zul je ze kunnen onthouden. Het belangrijkste hierbij is, dat je in beweging komt!

Ik hoor graag van je, of deze informatie nuttig voor jou is. Laat als je wilt hieronder een reactie achter of deel dit artikel met je vrienden.