Magnepans, methode Gort en geluidskwaliteit

Hoe belangrijk is geluidskwaliteit voor jou? Krijg je ook hoofdpijn van bonkende boxen, “laut aber nicht schön” zingende koren en hard pianospel? Of de kriebels van niet of slecht op elkaar afgestemde stemmen en instrumenten?

In dit blog ga ik in op de overeenkomsten tussen de favoriete luidsprekers van mijn echtgenoot, die hij al dertig jaar trouw is, de methode van mijn pianodocent Henk Gort, die ik inmiddels ruim vijfentwintig jaar gebruik, en de geluidskwaliteit die het verbindende element is tussen deze twee zaken.

Geef ruimte aan je muziek

Onze grootste Magnepan luidsprekers zijn bijna even groot als een deur en naast de plaats waar ze staan moet je ook ruimte eromheen vrij houden om het geluid tot zijn recht te laten komen. Maar dan heb je ook wat!

  • Uiterst precieze en ruimtelijke weergave van alle muziekstijlen
  • Een enorm bereik (van de laagste tonen tot de onhoorbare frequenties > 20.000 Hz)
  • Altijd een prettige klank, van de zachtste tot de luidste passages
  • Hun enige “nadeel”: slechte opnames of uitzendingen vallen onherroepelijk door de mand, althans bij de kritische luisteraar

Ook bij de methode Gort is ruimte maken om een mooie klank te realiseren een grondbeginsel. In de eerste plaats vragen je vingers ruimte om soepel te bewegen. Je armen en schouders moeten ontspannen hangen zodat de pols en elleboog vrij kunnen meebewegen.

Onlangs sprak ik een collega musicus die hetzelfde principe toepast in haar zanglessen. Om vrij te zingen heb je ruimte nodig, zoals muziek ruimte (akoestiek) nodig heeft om te klinken. Deze ruimte bevindt zich zowel binnenin als buiten jezelf.

Iedere zanger kent de ervaring dat de ene akoestiek fijner zingt dan de andere. Daarnaast beleeft iedereen de eigen stem en het eigen lichaam anders. Aandacht voor wat je voelt vergroot je zelfkennis. Het helpt je om je meer zichtbaar te maken en je ruimte in te nemen.

Senzomotoriek, mechanica en geluidskwaliteit

Voor elk geluid is beweging nodig. Het is een natuurkundige wet dat een kleine beweging een milder geluid produceert, waarbij de sterkte afhankelijk is van de hoeveelheid energie die erin gaat. Wanneer deze energie geblokkeerd wordt, hoor je dat meteen in de klank.

  • Een kast om een luidspreker weerkaatst de geluidsgolven in een kleine ruimte, ze kunnen niet ongehinderd doorstromen. De trillingen van membraamluidsprekers zoals Magnepans (waar geen kast omheen zit), vullen de ruimte op een bescheiden manier.
  • Een krachtige inademing die vastgezet wordt in de borstkas geeft een agressieve luide toon. De borstspieren trekken hard aan het strottehoofd en beperken de bewegingsruimte van de stembanden. Door je voor te stellen dat de toon al in de ruimte is en je met je inademing aanhaakt, volgen strot en stembanden als vanzelf.
  • Een hamerende aanslag vanuit de arm waarbij de elleboog, pols, hand en vingers gefixeerd worden doet mij pijn aan de oren. Het spectrum van boventonen verandert. Wanneer je vanuit ontspanning speelt en het contact met de toetsen blijft voelen, krijg je juist een rijke, volle toon.

Jaren geleden had ik het voorrecht om het laatste optreden van Vladimir Horowitz in Amsterdam bij te wonen. Vanaf mijn plaats kon ik bovenop zijn vingers kijken. Verbazingwekkend was het om te zien, hoe minimaal de afstand tussen zijn vingertoppen en de toetsen was, en tegelijk te horen hoeveel schakeringen er in zijn toon zaten.

Om op deze manier te leren spelen of zingen, moet je beginnen je aandacht te richten op je beweging en daarvoor is nodig, dat je je van je lichaamshouding bewust bent. Ontspanning en beweging kun je je voorstellen en daarmee activeer je de betrokken hersencellen al.

Natuurlijk is deze visie op musiceren wel smaakgebonden, niet iedereen houdt van een mild geluid. Sommigen willen juist meer pit in de toon horen, of de beat uit de luidsprekers bij wijze van spreken kunnen voelen.

Ik ben benieuwd hoe jij dat ziet, deel hieronder je ervaringen! Als je dit artikel waardevol vindt, voel je dan vrij het verder te verspreiden.