Pianoles: een ontmoeting met aandacht

Vind jij het soms ook zo lastig om je aandacht te houden bij wat je aan het doen bent? Als ik niet uitkijk, dwalen mijn gedachten al snel ver af. Voor mij werkt het heel goed om mezelf beperkingen op te leggen, die leiden tot bewuste keuzes en gerichte aandacht.

“Muziekles zien wij als een ontmoeting met aandacht voor elkaar”

Afgelopen week heb ik kennis gemaakt met een bijzondere groep mensen die hun levensinvulling gevonden hebben in het met aandacht voor elkaar samen leven en musiceren. Deze aandacht is hoor- en voelbaar in hun muzikale communicatie.

Wonderlijk is de impact die dit heeft op de mensen die met hen in aanraking komen. Uit eigen ervaring kan ik zeggen, dat de gebruikelijke zenuwachtigheid als ik aan collega-musici voorspeel, bij hen helemaal achterwege is gebleven.

Waar je aandacht aan geeft, groeit. Door met aandacht dingen te doen, bijvoorbeeld je vingers bewegen of een tekst uitspreken, help je je lichaam de ervaring en het gevoel op te slaan. Als het eenmaal is “ingeprogrammeerd”, kun je je aandacht op iets anders richten, je hebt het ont-houden.

Laten we het woord “aandacht” eens nader bekijken. “Aan-” duidt op richting en verbondenheid: er zijn er twee voor nodig. “Dacht” verwijst naar denken en je hoofd als mediator tussen je wil en handelen. Onze wil zit diep verankerd in ons brein en er zijn veel handelingen nodig om deze te veranderen.

 

Willen en handelen: het verband

Er is dus een wisselwerking tussen willen en handelen. In ons lichaam heeft dit tot gevolg, dat we geneigd zijn bekende patronen te herhalen, zowel lichamelijk als geestelijk. Deze patronen veranderen is voor velen moeilijk, zo niet ondoenlijk.

In de loop van ons leven ontwikkelen we een eigen manier van bewegen en leren, die ons vertrouwd is. Zelfs als we erin vastlopen, willen we vaak niet anders omdat we niet weten hoe. Hoe kunnen we dit doorbreken? Muziekles kan een oplossing zijn.

Het feedbackmechanisme in ons lichaam, dat iedere beweging registreert en opslaat, kan hierin zowel een hulpmiddel als een struikelblok zijn. We maken muzikale keuzes met onze wil en zoeken vervolgens een beweging die tot het gewenste resultaat leidt.

Het automatiseren van veel voorkomende bewegingen heeft ontegenzeggelijk nut: stel je bijvoorbeeld eens voor dat je over iedere stap die je zet moet nadenken. De meesten van ons zouden in no time op hun gezicht vallen! Daarom is het zaak, je goed voor te bereiden.

 

Bewust zijn = bewust kiezen

Het uitgangspunt is je bewust-zijn. Een wakkere geest helpt je om beter te kiezen, dat wil zeggen: je eigen wil te verstaan. Anders dan mijn woordkeus misschien doet vermoeden, gaat het hier niet om een denkproces maar om de gewaarwording van je lichamelijke reacties.

Handelen is namelijk per definitie een lichamelijke activiteit en je lichaam reageert op het resultaat, of het nu positief of negatief is. Hoe reageer je als iets wel of niet lukt, wat voel je dan? Je emoties hebben vaak hun eigen plek in je lichaam, gebruik dit in je voordeel.

Via tastzin en emotie kunnen we onze wil beïnvloeden en onder invloed daarvan zal ons handelen veranderen. Wanneer we succes ervaren en daarvan genieten, willen we natuurlijk graag opslaan hoe we dit tot stand kunnen brengen.

Als de beweging eenmaal is opgeslagen, heb je er geen omkijken meer naar. Je hoeft niet meer te graven in je geheugen, je weet gewoon hoe het moet. In zo’n situatie spreken we van “ont-houden”. Je kunt het loslaten en gebruikt het wanneer je het nodig hebt.

In een volgend blog zal ik beschrijven hoe je de ruimte kunt benutten, die ontstaat als je bepaalde bewegingen hebt onthouden. Als je vragen of suggesties hebt, hoor ik die natuurlijk graag.