Van haver tot gort

Werk je al met het antiploeter stappenplan? Misschien loop jij dan meteen al tegen de eerste uitdaging aan: geduld met jezelf en je ambities hebben. In dit blog ga ik je laten zien wat geduld je oplevert en hoe het uiteindelijk sneller werkt dan je full speed op een taak te storten!

De methodiek die ik daarbij gebruik beschrijf ik met het anagram GORT, niet toevallig ook de naam van de pianodocent die mij hierin heeft ingewijd.

G = Geduld, goed lezen en luisteren
O = Opmerkzaamheid, ontspanning
R = Reactie
T= Touché, tastzin en toon

 

Geduld en opmerkzaamheid

Als ik een nieuw pianostuk opkreeg van mijn pianodocente, had ik als jong meisje totaal geen geduld om eerst eens rustig te kijken en goed te lezen wat er nu eigenlijk stond. De uitstekende adviezen van mijn moeder sloeg ik (uiteraard) onmiddellijk in de wind.

Achteraf heb ik vaak gedacht: had ik maar beter naar haar geluisterd en ook naar mijn spel, dat had me veel tijd en frustratie bespaard! Je herkent vast wel de ergernis dat het op een bepaalde plaats ALTIJD en hoorbaar verkeerd gaat. Hoe komt dat toch?!

Geduld hebben helpt je om opmerkzaam te zijn. Alleen al door te kijken naar de bladmuziek kun je zoveel opmerken! Denk aan:

  • de maatsoort en daarmee het aantal tellen en accenten per maat
  • veranderingen in ritme, die je in éen oogopslag herkent aan de verschillende notenwaarden
  • zinsherhalingen of variaties op melodische motieven
  • onverwachte wendingen, zoals een dalende reeks noten met ergens er tussenin een wisselnoot, een vloeiende melodie van allemaal opeenvolgende tonen die opeens wordt onderbroken door een sprong, of een snel doorlopend ritme met een paar langere noten erin
  • enzovoort.

Gun jezelf tijd om alle informatie op te nemen. Het grote voordeel hiervan is, dat je bij de eerste keer spelen veel meer aandacht kunt geven aan de beweging van je vingers en gemakkelijker opmerkt welke kant ze geneigd zijn op te gaan.

En als je de tijd neemt om voordat je gaat spelen een vingerzetting te bedenken, dan activeer je de betrokken hersengebieden daardoor al. Uit eigen ervaring weet ik hoeveel tijd dat scheelt in het studieproces en hoeveel meer ontspannen je dan speelt.

Sinds een paar weken ben ik Chopins etude opus 10 nummer 6 aan het instuderen. Alles bij elkaar heb ik er nu ongeveer vijf uur aan besteed. Inmiddels zit ik op 95% van het beoogde tempo met eenzelfde percentage nauwkeurigheid. Het geheim? Eerst lezen, het verhaal begrijpen en dan spelen!

Reactie

Vanuit opmerkzaamheid heb je veel meer controle over je reactie, zowel fysiek als mentaal. Je vingers en andere spieren zijn als het ware voorgeprogrammeerd, wat de muzikale verrassingen ten goede komt. Verbaast je dit? Omdat je al gezien of gehoord hebt dat er iets nieuws komt, heb je hersencapaciteit over om ook te luisteren naar je spel. Per slot van rekening ben je met veel dingen tegelijk bezig.

 

Touché, tastzin en toonvorming

Het belangrijke begrip touché heeft meerdere betekenissen. Meestal wordt het gebruikt om de kwaliteit van de tastzin en de daaruit voortvloeiende toon aan te geven.

Voor de muzikale beleving is ook de volgende betekenis essentieel: geraakt worden, je persoonlijk aangesproken voelen. Het zal duidelijk zijn, dat de tastzin en toon hierop van grote invloed zijn. De uitdrukking luidt niet voor niets: “C’est le ton qui fait la musique”.

Geduld en opmerkzaamheid leiden tot een ontspannen reactie, die gunstig uitwerkt op je touché, tastzin en toon. Bovendien zorgt deze manier van studeren ervoor dat je een stuk muziek van haver tot gort leert kennen en onthouden.

En nu ben ik benieuwd naar jouw ervaringen. Waar heb jij het meeste moeite mee en waar geniet je van? Deel het met ons en laat je reactie achter in het commentaarveld hieronder! Als blijk van waardering voor je reactie stuur ik je graag de nieuwste versie van het antiploeter stappenplan.